Ano ang Special Education Fund?
Sa ilalim ng Republic Act 7160 o Local Government Code of 1991, ang mga lungsod at munisipalidad ay may kapangyarihang maningil ng taunang buwis na 1% ng tinatayang halaga ng real property. Ang pondong ito ay inilaan upang suportahan ang operasyon at pagpapanatili ng mga paaralan.
Sa kasalukuyan, ang paggamit ng SEF ay pinamamahalaan ng Joint Circular No. 1, Series of 2017, at Joint Circular No. 2, Series of 2020, na magkasamang inilabas ng DepEd, DBM, at DILG. Gayunpaman, sa isang konsultasyon ng Edcom 2 sa Batino Elementary School, na kasalukuyang nagbabago tungo sa pagiging Inclusive Learning Resource Center (ILRC), binigyang-diin ng mga stakeholder na marami pa ring Local Government Units (LGUs) ang hindi ginagamit ang SEF upang suportahan ang Implementasyon ng Inclusive Education Law (Republic Act 11650).
Mga Hamon sa Paggamit ng SEF
Sa ilalim ng Section 24 ng batas, pinapayagan ang mga LGU na gamitin ang SEF para sa:
1. Pagtatayo ng mga gusali ng paaralan
2. Paghahatid ng serbisyong pangkalusugan at nutrisyon
3. Pagbibigay ng assistive devices sa mga mag-aaral na may kapansanan
4. Pagsasanay ng mga guro, katuwang ang Department of Labor and Employment (DOLE) at Technical Education and Skills Development Authority (TESDA)
Sa kabila ng malinaw na probisyon, marami pa ring LGU ang hindi gumagamit ng pondo para sa mga programang ito. Sa Edcom Year 1 Report, lumabas na napakalaki ng hindi nagagamit na pondo mula sa SEF. Ayon sa pag-aaral ng Edcom mula 2018 hanggang 2022, umabot sa halos P15 bilyon ang hindi nagastos na SEF noong 2022, kung saan ang mga lungsod ang may pinakamataas na antas ng underutilization sa 57%.
Ayon kay Edcom 2 Co-Chairperson Rep. Roman Romulo, hindi malinaw ang estratehiya upang maisama ang Local School Boards at SEF sa pagpapatupad ng Inclusive Education Act.
"Hanggang ngayon, wala pang malinaw na plano kung paano isasama ang ating Local School Boards at Special Education Fund dito. Kailangang ipakita ng DepEd kung paano popondohan ito, kung mula sa national o local government. Sayang lang ang pondo, dahil taun-taon ay may natitira sa SEF," ani Romulo.
Pagtutulungan ng LGU at Pambansang Ahensya
Nanawagan din si Sen. Sherwin Gatchalian ng mas malapit na pakikipagtulungan sa mga LGU upang epektibong magamit ang SEF.
"Dapat tayong makipag-ugnayan nang mas maigi sa mga LGU. Malaki ang maitutulong nila sa manpower, lalo na sa mga serbisyong gaya ng vision screening at early identification. Malaki ang kanilang papel sa pagtulong sa ating mga paaralan," ani Gatchalian.
Sa naturang talakayan, ipinaliwanag ni Executive Director Karol Mark Yee ang pangangailangang i-update ang mga patakaran sa paggamit ng SEF.
"Hindi ito ang unang pagkakataon na nakita natin ang problemang ito. Katulad ng sa Nutrition Act (Republic Act No. 11037 ng 2017) at Alternative Learning System Act (Republic Act No. 11510 ng 2020), malinaw sa batas na maaaring gamitin ng LGU ang SEF para sa nutrisyon at inclusive education. Ngunit hindi pa ina-update ang mga gabay para rito, kaya maaaring ito ang dahilan kung bakit hindi ito ginagamit ng LGUs," paliwanag ni Yee.
Dagdag pa niya, "Mahalagang magkaroon ng malawakang pagsusuri at pag-update sa SEF guidelines. Hindi na ito sumasabay sa lumalawak na pangangailangan ng ating edukasyon at sa tumataas na demand para sa iba’t ibang serbisyong pang-edukasyon. Kailangang tiyakin natin na ang ating LGUs ay nakaayon sa layunin ng inklusibong edukasyon at may malinaw na sistema sa paggamit ng pondo."
Senate Bill 155: Pagpapalawak ng Sakop ng SEF
Bilang tugon sa problemang ito, inihain ni Gatchalian ang Senate Bill 155, na naglalayong palawakin ang paggamit ng SEF. Sa ilalim ng panukalang batas, maaaring gamitin ang pondo hindi lamang para sa suweldo ng mga guro sa pampublikong elementarya at high school kundi pati na rin sa:
1. Mga non-teaching personnel tulad ng utility workers at security personnel
2. Sweldo ng mga pre-school teachers
3. Pondo para sa pagpapatayo at pagpapanatili ng pre-schools
4. Operasyon ng Alternative Learning System (ALS)
5. Suporta sa distance education at training programs
Kung maisasabatas ito, magiging mas flexible ang paggamit ng SEF upang mas matugunan ang iba't ibang pangangailangan sa sektor ng edukasyon.
Pagtutok sa Mas Epektibong Paggamit ng Pondo
Malinaw na may malaking potensyal ang Special Education Fund upang mapabuti ang kalidad ng edukasyon sa bansa, lalo na sa mga sektor na nangangailangan ng mas maraming suporta. Gayunpaman, nanganganib na hindi ito magamit nang maayos dahil sa hindi malinaw na mga patakaran at kawalan ng koordinasyon sa pagitan ng pambansa at lokal na pamahalaan.
Sa pamamagitan ng panawagan ng Edcom 2, inaasahang magkakaroon ng mas epektibong sistema sa paggamit ng SEF, na tiyak na makikinabang hindi lamang ang mga pampublikong paaralan kundi pati na rin ang milyun-milyong mag-aaral, lalo na ang mga may kapansanan.
Patuloy na susubaybayan ng Edcom 2 ang mga susunod na hakbang upang matiyak na maisasakatuparan ang mga pagbabago sa mga gabay ng SEF. Para sa mga katanungan o panayam kaugnay ng Edcom 2, maaaring makipag-ugnayan sa kanilang Technical Secretariat sa media@edcom2.gov.ph.
0 Comments